Digitale stipe foar rymjende Fryskskriuwers

novimber 5, 2023 07:15

As Sinteklaas meikoarten foet oan wâl set, brekt de tiid fan dichtsjen en rymjen wer oan. Helpsinteklazen, hobbyrappers en aspirant-dichters moatte der dan wer wakker op omstinne om goede rymwurden te finen. Dêr wurdt no yn foarsjoen.
Op sneintemiddei 12 novimber 2023 presintearret de Fryske Akademy it ‘rymwurdboek’. Dat wurdt dien yn ’e mande mei rapper/kollumnist Pieter Zijlstra en syn maten Sweder Oosterkamp en Teun de Vries. De presintaasje is om 15.00 oere yn Neushoorn oan it Ruterskertier te Ljouwert.

It rymwurdboek is in útwreiding fan Frysker.nl, it digitale skriuwark dat stipe jout by it opstellen, staverjen en oersetten fan Fryske teksten. It rymwurdboek sil streekrjocht te finen wêze fia Frysker.nl/rymje en fia rymwurdboek.nl.

Al langer woe de Fryske Akademy wat mei rym dwaan, mar dan wol op wittenskiplike basis. De mienskip hat der ferlet fan. Dat waard earder dit jier ferwurde yn in kollum fan Pieter Zijlstra yn de Leeuwarder Courant. Yn ’e mande mei him en twa fan syn maten – Teun de Vries en Sweder Oosterkamp – is wurke oan in earste ferzje, dy’t fan 12 novimber ôf troch elkenien brûkt wurde kin.

Hoe’t it wurket
It rymwurdboek is basearre op wurdlisten en fonetysk skrift, dêr’t klanken yn in taal mei fêstlein wurde. Nei it ynfieren fan in wurd, siket it wurdboek yn trije stappen nei wurden dy’t dêrop rymje. As earste wurdt bepaald mei watfoar part fan it rymwurd socht wurde sil. Dat bart op basis fan it tal wurdlidden; der wurdt ek rekken holden mei bylûden dy’t yn it fonetyske alfabet weifalle en mei stomme lûden. Dêrnei wurdt sjoen hokker wurden wat klank oangiet gelyk einigje. As lêste wurde alle resultaten filtere en sortearre. It rymwurdboek sjocht dan nei hoe faak oft de wurden foarkomme, oft se ferâldere binne, en oft it foarkarsfoarmen binne of farianten. By it sortearjen wurdt earst groepearre op tal wurdlidden en dan oardere op suver rym of healrym, ynterne oerienkomsten, en op Frysk alfabet.

Boarne; Fryske Akademy

Healrym en takomstwinsken
It rymwurdboek wurket op basis fan standert-Frysk. Dwe kin ek nei ‘healrym’ socht wurde. Dan wurdt sjoen nei klanken dy’t ticht byinoar lizze, lykas ‘ii’ en ‘ie’ yn ‘priis’ en ‘Fries’. Mei de tiid hopet de Fryske Akademy it rymwurdboek better te meitsjen troch noch mear foarmen fan healrym te identifisearjen en dêrneist ek mear omtinken te jaan oan it ferskaat oan regionale útspraken.

Boarne: Fryske Akademy

Opjaan
Minsken dy’t graach fuortendaliks oan it rymjen wolle, binne fan herten wolkom by de presintaasje op sneintemiddei 12 novimber 2023. De tagong is fergees. Opjefte yn it foar – uterlik tongersdei 9 novimber 2023 – is wol needsaaklik. Dat kin mei in berjocht oan Eduard Drenth: edrenth@fryske-akademy.nl.

novimber 5, 2023 07:15
Skriuw in reaksje

1 opmerking

  1. Abe de Vries novimber 6, 18:03

    Oppasse… yn myn earen rymje wurden (sjoch foarbyld út Frysker.nl hjirboppe) as ‘deis’, ‘seis’, ‘fleis’ en ‘reis’ hielendal net op wurden as ‘nijs’ en ‘blijs’. Dy wurden rymje inkeld yn it Wâldsk, net yn it Klaaisk.

Sjoch opmerkingen

Skriuw in reaksje

Skriuw in reaksje

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.