Op ‘e nij diskusje oer standertwurdskat

febrewaris 13, 2014 00:09

De Fryske taalkundigen kinne it mar net iens wurde oer in standertwurdlist foar it Frysk. Yn sa’n list kinst opsykje wat geef-Fryske wurden binne. Der wurdt al mear as in jier oer praat. De lêste pear moanne wie it efkes rêstich, mar no is der wer in lytse polemyk ûntstien.

Taalkundige Hindrik Sijens fan de Fryske Akademy pleitet yn it Frysk Deiblêd foar de list. Neffens him is it maklik ast net hieltiid tusken wurden kieze hoechst. Hjir is syn stik te lêzen: link.

Syn kollega Henk Wolf (fan de Afûk-skriuwfideo’s) is it dêr net mei iens. Hy reagearret op it webstee fan De Moanne mei in parody op Sijens syn stik. Neffens Wolf is de standertwurdlist te ferlykjen mei in etiketteboek dat algemien akseptearre klean ferbiedt. Syn reaksje stiet hjir: link.

Sijens en Wolf skriuwe tegearre de taalkundige stikjes út de rubryk Taalbaas, dy’t ûnder oaren op It Nijs ferskine.

febrewaris 13, 2014 00:09
Skriuw in reaksje

33 opmerkingen

  1. Sybren febrewaris 13, 06:45

    Dy ferliking dy’t Henk Wolf docht mei de klean, slacht ek hielendal neat op. Slacht kant noch wâl. Ik kin my wol fine mei Sijens syn blog.

  2. Abe de Vries febrewaris 13, 09:33

    It soe wol moai wêze, oars, as ItNijs.nl prebearje soe om net te ferdwalen yn de begrypsmjittige dize om in wurd as ‘standertwurdlist’ hinne.

  3. Dom praat febrewaris 13, 11:18

    It soe ek wol moai wêze as lêzers fan ItNijs.nl lykas Sybren better lêze en ynterpretearje (om it oer it skriuwen mar efkes net te hawwen).

    Wat Sijens docht is neat oars as mei it opfieren fan inkelde foarbylden de gâns mear omfiemjende strapatsen fan himsels en in pear maten der troch te drukken om in op syn measte lytse hûndert man te geriven.

    Wat Wolf docht is it delsetten fan dat dêr’t de aktive Frysk-skriuwers – en dat binne folle mear – tsjin oanrinne sille. Dat is wol de groep dy’t it Frysk draacht.

    Likegoed is dy lêste groep en dêrmei it Frysk as taal te lyts om de kluchten dy’t oan de Doelestrjitte betocht wurde ferneare te kinnen.

  4. Johannes febrewaris 13, 12:12

    Wat is de Fryske taal ryk. Foar wurden yn in standerttaal brûke wy ferskillende farianten, sjoch Frysk Hânwurdboek. As skriuwer kinst in kar meitsje, kieze út de Fryske wurdskat. Wat is dat moai en bysûnder. Ik wol dy farianten hiel net kwyt, dan bin ik ek der foarwei, dan haw ik gjin kar mear. De ientoanigens sil ús taal fertutearzje en ek noch mear yn ‘e nederklits bringe. De twa- en trije lûden jouwe in melody yn ‘t Frysk en it Frysk klinkt dan as poëzy (Dave Brown), moatte wy de farianten en de lûden der dan útsmite? Wat kin der mei de farianten bjusterbaarlik en tsjoend wurde yn gedichten.

  5. Dom praat febrewaris 13, 12:17

    Johannes: In fariant fan de namme Dave Brown is Dan Brown. Wat is ús taal ryk!

  6. Dom praat febrewaris 13, 13:54

    It skriuwen ûnder skûlnamme hat sa syn beheinings. De twadde reaksje ûnder de namme ‘Dom praat’ hjirboppe komt dan ek net fan ‘Dom praat’. De redaksje sil dat oan it ip-nûmer sjen kinne.

    It mislike is no dat de redaksje fan ItNijs.nl oan sensuer docht sadat it foar my net mooglik is oars as ûnder skûlnamme te skriuwen.

    Dat sein te hawwen soe it bêst ris wêze kinne dat dizze reaksje ferwidere wurdt. Dat is dan net oars.

    En it is ek net mear as it jitris fêststellen dat likegoed ItNijs.nl as it ynsestueuze folk oan Doelestrjitte en Bûterhoeke allinnich en aloan dwaande binne de werklikheid ûnder de pet te hâlden.

  7. Johannes febrewaris 14, 11:18

    In lês flater is sa makke. It is yndie Dan Brown. Loek it dy net oan “Dom praat”, nim wer in oare namme, fariaasje genôch, mar skriuw altiten aardich en nea op de persoan. Neibauwers bin der oeral. Ik fyn dy aardich sa asto no skriuwst en lit de lju mar rabje. Elk fûgeltsje tsjilpt sa as it út syn snaffel komt en sjongt syn heechste liet. Minsken yn dy strjitten dogge harren bêst ek en besykje op harren wize it Frysk te stypjen, dat se wolris in bytsje te fier gean of it net witte, dêr moatte wy harren op wize en oan fiterje yn in oar tinken en dan in nachtsje der oer te sliepen en it meinimme yn harren wurkwize.

  8. Sybren febrewaris 15, 09:05

    Dom Praat, jo skûlnamme seit al in soad oer josels. Wat myn skriuwen oanbelanget; is it perfekt? Nee, mar ik haw it mysels oanleard troch in soad Frysk te lêzen. Ik haw it eartiids ek op skoalle hawn, mar dat stelde fierders neat foar. Of om mar sarkastysk te wêzen, it is it ferskaat fan ús taal. As jo sjogge nei de sosjale media, lykas Facebook hoe’t it Frysk skreaun wurdt, is ek tryst. It moaie is dochs wol dat men besiket Frysk te skriuwen. Wol it Frysk in taal bliuwe, dan is in standertfoarm wol nedich, fral foar bern op skoalle, net-Friezen dy Frysk leare wolle en it brûken yn it offisjele ferkear. In standertwurdlist mei foarkar foar it meast sprutsen en leafst meast Frysk-eigene wurd foarkomt betizing. De staveringsferoaring dy’t de FA op it each hie, hoecht om mei hielendal net. Ja it groepke skriuwers is de grutste groep dy’t it Frysk draacht op dit stuit. Wolle wy dat it mar by dit groepke bliuwt, as in soarte fan hobby foar in lyts groepke om it sa mar te sizzen, of wolle wy dat it Frysk goed skreaun wurdt ûnder alle sprekkers. It Frysk is in lytse taal, mar grut genôch foar in standertfoarm. Der binne mear Frysk praters as nasjonale talen lykas Iersk en Yslânsk.
    En Johannes, wêrom soene dy twa- en trijelûden en farianten ferdwine? It standert geef-Frysk hat dy twa- en trijelûden ommers dochs ek. Ja der is in kâns is dat de ferskate farianten stadichoan ferminderje mei in standerttaal. It is kieze tusken 2 kweaën. Mar oan oare kant wurden dêr’t no ek in standertfoarm fan binne, besteane dochs ek wol yn de farianten. Bern krije fan hûs út hokker dialekt se prate. En sa’t jo sizze de lju by de FA sille it grif ek goed mei it Frysk foar ha en dy taalkundigen sille wol weet hawwe oer it wat en hoe. As der neat dien wurdt, dan wurdt der aanst in standertfoarm brûkt en dat sil net de Fryske wêze.

  9. Henk febrewaris 15, 15:33

    Sybren skriuwt hjirboppe: “Wol it Frysk in taal bliuwe, dan is in standertfoarm wol nedich, fral foar bern op skoalle, net-Friezen dy Frysk leare wolle en it brûken yn it offisjele ferkear. In standertwurdlist mei foarkar foar it meast sprutsen en leafst meast Frysk-eigene wurd foarkomt betizing.”

    Neffens my sitte dêr fjouwer bewearingen yn:
    1- Wol it Frysk in taal bliuwe, dan is in standertfoarm nedich.
    2- It besteande Standertfrysk foldocht net oan Sybren syn definysje fan in standertfoarm.
    3- De standertfoarm is nedich foar bern op skoalle, foar net-Friezen dy’t Frysk leare wolle en yn it offisjele ferkear.
    4- In standertwurdlist mei it meast sprutsen en leafst meast Frysk-eigene wurd foarkomt betizing.

    Miskien wol Sybren efkes oanjaan oft ik syn wurden sa korrekt werjou?

    Sa ja, dan haw ik in pear fragen. Ik stel se om foar te kommen dat der in sinleas útruiljen fan mieningen ûntstiet ynstee fan in diskusje dy’t mear ynsjoch yn de matearje opsmyt.

    a) Wat bedoelt Sybren mei “taal” yn bewearing 1 yn?
    b) Kin Sybren oannimlik meitsje dat der in kausaal ferbân is tusken de oanwêzichheid fan in standertfoarm en it “taal”-wêzen fan in talige fariëteit?
    c) Kin Sybren syn antwurd op fraach b ûnderbouwe mei literatuerferwizingen of eigen ûndersyk?
    d) Wêrom is it besteande Standertfrysk neffens Sybren net genôch om te meitsjen dat it Frysk in “taal” (yn syn definysje) is?
    e) Op hokker manier ûnderfine bern op skoalle, learders fan it Frysk en it offisjele ferkear neffens Sybren neidiel fan it besteande Standertfrysk yn ferliking mei de standertfoarm dy’t Sybren foarstiet?
    f) Kin Sybren syn antwurd op fraach e ûnderbouwe mei literatuerferwizingen of eigen ûndersyk?
    g) By wa soe de betizing fan bewearing 4 foarkomme?
    h) Wat soe mei wat betiisd wurde?
    i) Hoe soe de standert dy’t Sybren foarstiet dy betizing weinimme?
    j) Kin Sybren syn antwurden op fraach h-j ûnderbouwe mei literatuerferwizingen of eigen ûndersyk?

  10. Rob febrewaris 15, 19:59

    Litte we foaral eamelje bliuwe oer wat geef Frysk en wat net. Yn de tuskentiid skeakelje de lju oer op (oft nei, who cares?) it Nederlânsk. In lytse taal as it Yslânsk oft it Malteeksk kin soks troch de isolearre wol hawwe, mar it Frysk is in oar ferhaal. Eltse Fries praat likegoed Nederlânsk as Frysk (soms sels better!) en dêrom mei it Frysk mear stimulearre wurde as dy lânstalen. Oan’e oare kant hawwe der noch nea safolle Fryskpraters west as no (om mar in posityf lûd hearre te litten). Ik moat der net oan tinke dat in oare taal myn eigen taal (Nederlânsk) ferkringt. Bliuw trou oan dyn taal en it sil goedkomme. Tink der net oer nei en dyn taal en dêrmei dyn kultuer sille ferdwine. “De tael is gans het volk” om in ferneamde Flaming te sitearjen.

  11. Anonym febrewaris 16, 18:42

    Ik bin it helendal mei Sijens iens: in taal hat in standert wurdlist nedich, oars wurdt dizze nea serieus nommen. Ütsoarte mei eltsenien yn’t deistich libben de stavering brûke dy’t men wol, mar foar ûnderwiis en offisjeel taalgebrûk is it nedich in Frysk “grien boekje” te hawwen sa’t alle serieuze talen dat hawwe. Ingelsk, Hollânsk, Dütsk, Frânsk hawwe allegearre sa’n list.

  12. Jehannes Elzinga febrewaris 16, 18:45

    Sorry, ik hie myn berjocht per ûngelok anonym ferstjoerd wat net myn doel wie.Dêrom hjirby opnij.

    Ik bin it helendal mei Sijens iens: in taal hat in standert wurdlist nedich, oars wurdt dizze nea serieus nommen. Ütsoarte mei eltsenien yn’t deistich libben de stavering brûke dy’t men wol, mar foar ûnderwiis en offisjeel taalgebrûk is it nedich in Frysk “grien boekje” te hawwen sa’t alle serieuze talen dat hawwe. Ingelsk, Hollânsk, Dütsk, Frânsk hawwe allegearre sa’n list.

  13. Henk febrewaris 16, 19:22

    Jehannes: Hindrik en ik ha it hjir net oer stavering, dat is in oare diskusje, mar oer in standertwurdskat.

    Nei dy “griene boekjes” fan it Ingelsk, Dútsk en Frânsk bin ik wol benijd. Hoe hite dy?

  14. Abe de Vries febrewaris 16, 21:59

    Allemachtich, Henk, jonge, ik winskje dy in protte súkses yn dit fermidden. Niks witte, mar al kwekke. Ik ha de Feriening Frysk Underwiis de ried jûn om dy en/of Pieter B. út te noegjen foar in jûntsje foarljochting cq. Ferljochting. It sil der wol net fan komme, mar stel, se binne dêr werklik ynteressearre yn it Frysk, soest my dan witte litte wolle oft de FFU him meldt?

  15. Henk febrewaris 16, 22:08

    Komt goed, Abe! Al bin ik bang dat ik dan net mear te fertellen ha as wat wy mei ús allen al in kear as wat opskreaun en ferteld ha.

  16. Sytze T. Hiemstra febrewaris 20, 15:09

    De Feriening Frysk Underwiis is saakkundich genôch om it grutte belang yn te sjen fan in fierdergeande standerdisearring fan it Frysk en hat fertrouwen yn de Akademy-meiwurkers. Hindrik Sijens en syn kollega’s hawwe dus ús stipe. In Grien Boekje sil aanst grif fan betsjutting wêze foar de learmiddelproduksje en der (hooplik) ta bydrage dat der regaad makke wurdt yn de besteande tizeboel op dat mêd (ûnnedich dialektysk ferskaat en net needsaaklike ynslûpsels yn lesmateriaal en toetsen). Dy wyldgroei makket in taal slim ûnderwiisber en makket learlingen ûnwis. In Grien Boekje (foar taal en teken) is needsaaklik foar de fierdere ûntjouwing fan it Frysk as kultuertaal/standerttaal yn ûnderskate maatskiplike domeinen en wurket boppedat statusbefoarderjend. Om dat te betinken hoecht men gjin grut ljocht te wêzen. Sjoch: http://www.ffu-frl.eu (bgl. by Sjerp & Jittik). Lit mar komme dy standert …

  17. Sytze T. Hiemstra febrewaris 20, 23:54

    Wat hat dizze wrantelige en noartlige ‘hear’ De Vries tsjin tige bekwame Akademy-meiwurkers en
    rjochtskepen provinsjale amtners? Giet it faaks djipper as in saaklik ferskil fan ynsjoch? Foer foar psychologen. De man makket him mei syn ûnberoaide taalgebrûk en wrâldfrjemde ferlikings (‘Sovjetfrysk’!) folslein bespotlik en sil der grutte wjersin mei oproppe by dyjingen dy’t er fan syn ‘opfettings’ oertsjûgje wol. En dêr de kolommen fan it Frysk Deiblêd ek noch ta misbrûkt. Wat besielet dizze man? Net tige produktyf en konstruktyf. En tige skealik foar de takomst fan it Frysk, al wit er dat sels blykber noch net.

    It sil as in boemerang wurkje tsjin him en syn anty-standertmaten. De opfettings fan de Feriening Frysk Underwiis oer de needsaak ta in fierdere standerdisaasje fan it Frysk binne oan te klikken op http://www.ffu-frl.eu (sjoch boppe). Dy sille him wol net noaskje …

  18. Cornelis van der Wal febrewaris 20, 23:57

    Is dy fakatuere net wat foar ‘Dom Praat’? 🙂 Fakatuere: Meiwurker sosjale media

  19. Cornelis van der Wal febrewaris 21, 00:04

    Ha! Ja, it kin: it stean folslein efter Abe yn dit stik fan saken. Lju as Hiemstra en Sijens meitsje de Fryske taal STIKKEN! It Frysk kriget, as dizze lju it foar it sizzen hawwe, de lêste triuw de ôfgrûn yn.

    De Vries en myn persoan binne SKRIUWERS, wy brûke it Frysk op in kréative wize. Wy hawwe neat te krijen mei wrâldfrjemde hampelmannen as Hiemstra en Sijens.

  20. Abe de Vries febrewaris 21, 00:35

    Sov’jetfrysk, s. it – Soart kleur- en smakeleas ‘Standertfrysk’, dat yn 2013 en 2014 yn syn twingend foarskreaune wurdfarianten “wol even” fan boppe-ôf oplein wurde soe troch har drok meitsjende ûnderwiismantsjes, harsels gearbringende yn in “Feriening Frysk Underwiis”, dy’t slimslûch misbrûk meitsje woe fan de “kennisachterstân” en de “belangstellingslijte” op it mêd fan de Fryske taal by leden fan Provinsjale Steaten; ûnderwiismantsjes, boppedat, dy’t yn har ûnwil om yn diskusje te gean mei kritisy mei werklik ferstân fan saken hieltyd mar wer de yndruk wekke dat se mar al te graach de politike stratezjyen neifolgje dy’t yn de perioade fóar de Fal fan de Muorre en de korrespondearjende ferdriuwing út it autokratyske Frysktalige paradys min ofte mear súksesfol tapast waarden yn Moskva.

  21. Sytze T. Hiemstra febrewaris 21, 10:08

    Wy sille fierdersoan gjin wurden mear smoarch meitsje oan dat leechlizzende, lêbjende en lekskoaiende hearskip De Vries. Hy hat himsels al foldwaande diskwalifisearre (sjoch boppe). Dêr hoecht men net nochris oerhinne. De man wit fan de gekkichheid net wat er allegearre útkreammerje en de wrâld yn slingjerje moat. En tinkt ek noch dat soks serieus nommen wurdt (op ien of twa nei dan, dy’t ek net wizer binne). Selden sa meimakke. Benaud dat Provinsjale Steaten him aanst nei Sibearje of De Kalkman ferbalje sille? Hy moat harren mar net op in idee bringe. Yndied ja, de man is foer foar psychologen.

  22. Dom praat febrewaris 21, 10:49

    Juster soe ik al reagearje mar doe lei de saak hjir plat. Dit soe ik skriuwe:

    Djip yn it ûnthâld dollend en de bestjoersgearstalling fan FFU acht slaande sprek ik de hope út dat dy saakkundigens mear ynhâldt as it kearen fan de ôfkoarting ‘wc’ foar it wurd ‘húske’. Tagelyk ûntkom ik der net oan de eangst út te sprekken dat dy saakkundigens hjir synonym foar wrâldfrjemd is.

  23. Abe de Vries febrewaris 21, 11:58

    En lês ek: Abe de Vries, ‘Provinsje kin net oars as taalplannen ynlûke’, Friesch Dagblad, 1 febrewaris 2014, in taalpolityk ynstruktyf stik dêr’t de siktaris fan de FFU BLYKBER nochal mei ferlegen is.

    Hjir te lêzen: http://seedyksterfeartfisk.blogspot.nl/2014/02/provinsje-kin-net-oars-as-taalplannen.html

  24. André Looijenga febrewaris 21, 12:07

    Sûnder de mear beheinende standert fan de Standertwurdlist-yn-oanlis stiet de Fryske taal wier sa faai net as dat de hear Hiemstra en oare standerdisaasje-foarstanners ús leauwe litte wolle.

    Opmerklik oan de foarstanners fan (fan boppe-ôf manipulearre) standerdisaasje is dat hja in ridlik beheinde fizy hawwe op wat “in echte taal” is. Hja oerskatte de rol fan taalnormearring troch it ûnderwiis, en ûnderskatte de yntellektuële fermogens fan gewoane taalbrûkers, bin ik bang.

    Der bestiet al lang in beskate foarm fan Standertfrysk: dat is de taal dêr’t hjir yn diskussieard wurdt. Hoe’t dy besteande standert him ûntjouwe sil, wol ik graach oerlitte oan ús allegear as taalbrûkers en net oan in lyts team fan wurdboekskriuwers. Bêst as guon advisearje om dit of krekt dat te brûken, mar lit dit noait mear wêze as in partikulier advys fan in betûft taalbrûker (ferlykje “Schrijfwijzer” en oare boekjes foar it Nederlânsk), en net in Wet.

    Wat de fizy fan de foarstanners op standerttaal oangiet, ik sjoch dat Henk (Wolf) noch gjin antwurd krigen hat op syn fragen fan 15 febrewaris lêstlyn. Bytsje spitich fan de foarstanners, want it lykje my tige pertininte fragen…

    Ta beslút: ik jou by foarkar myn miening op in evenredige toan. Dochs kin ik my lykfine yn Abe de Vries syn formulearring “Sovjet-frysk” foar de fan boppe-ôf opleine standerdisaasje. By Frysk heart, neffens my alteast, ek frijheid (en net op syn populistysk, mar echt frijheid, wat dus ek tolerânsje ferûnderstelt). Wannear’t guon lju my twinge ta in standertkar dêr’t ik net efter stean kin, is dat beheining fan ús frijheid as (ek wol betûfte) taalbrûkers.

  25. Dom praat febrewaris 21, 12:40

    No soe it in goed ding wêze dat FFU efkes útleit wa’t dy ‘op ien of twa nei dan’ binne. As it net tefolle frege is leafst op net al te denigrearjende wize en ek net ferjitte my mei te tellen.

  26. pyt febrewaris 21, 13:13

    Ik soe leaver in standert NET-wurdskat sjen. De lêste dagen hearde ik sa: slikke, beneden, mei mei, oplette, deksel, helemaal, weinich, heel erch, bijna, yts. Dat is eins gjin Frysk, wol?

  27. Henk febrewaris 21, 15:10

    Pyt: sokke listjes binne der ommers al lang. Oftst no in kursus Frysk by de Afûk folgest, by de NHL, by Stenden of yn it fuortset ûnderwiis – de measte fan ‘e wurden dy’tst neamst, komme dan oan bod mei in goefrysk alternatyf.

    Wy mije sokke wurden hast allegear as wy Frysk skriuwe en dat jout oan dat der wis in funsjonearjende standert is yn it Frysk. Om efkes in pear wurden út dyn rychje te pakken:

    – “Oplette” waard hûndertfyftich jier ferlyn al brûkt yn it Frysk en stiet sûnder kommentaar yn de wurdboeken fan Waling Dysktra (1903) en Buwalda/Meerburg/Poortinga (1952/1956). Dat wurd is pas nei de jierren 50 yn ‘e ban dien en blykber mei sukses, want wy geane it no allegear út ‘e wei as wy Frysk skriuwe.

    – It wurd “deksel” komt al minimaal twahûndert jier yn it Frysk foar en it wurdt sels brûkt troch Fryske ikoanen as de Halbertsma’s. Yn Buwalda/Meerburg/Poortinga komt it gewoan foar as synonym fan “lid”. It is pas ûnwinsklik ferklearre nei de jierren 50.

    – De wurden “weinich” en “(heel) erch” hawwe altyd bestien yn it Frysk. It wurd “weinich” is yn ‘e 19e ieu op skrift út gebrûk rekke, mar libbe yn ‘e sprektaal gewoan troch, al waard it dêr ek minder gebrûklik troch de konkurrinsje fan omskriuwingen lykas “net folle”, “in bytsje” en it – no útstoarne – synonym “lyts”. Sûnt de 19e ieu wurdt “weinich” op skrift mijd. Dat kin gjin puristyske grûn hawwe, mar leit nei alle gedachten oan in ferlet fan distansjearring ta it Nederlânsk.

    – “Erch” komt ek al streekrjocht út it Aldfrysk. Yn ‘e 19e en betide 20e ieu wie “slim” de noardlike en “erch” de súdlike foarm. Hoewol’t de Halbertsma’s de foarm yn it folop brûke, is “erch” bûten de skriuwtaal keard. Botte konsekwint is dat net dien, want de noarm hat mei “erchtinkend” gjin probleem.

    It giet om foarmen dy’t fan generaasje op generaasje trochjûn binne, dy’t of Fryske erfwurden binne, of al heel lang lyn ûntliend binne. De taalmienskip hat gjin reden om sokke wurden as frjemd te sjen. Doch mije taalbewuste Friezen se allegear. Dat jout oan dat der in Fryske taalnoarm is, dy’t mei sukses bepaalde wurden bûten de skriuwtaal hâldt. Foarskriften fan ‘e oerheid ha dêr net foar noadich west, wurdboekmakkers, Fryskskriuwers, dosinten en oare taalmakkers binne úteinlik ta dy dielde noarm kaam. Diskusje is der net mear oer, hy stiet as in hûs. En op in pear taalkundigen nei tinke alle Friezen dat der histoarysk in frjemd rookje oan de mijde wurden sit, om it mar ris op syn Tamminga’s te sizzen.

  28. pyt febrewaris 21, 16:38

    It binne wurden dy’t ús heit en mem en oare oppassende lju yn myn jonge jierren ek al net brûkten, dat ik soe sizze: set se yn in ‘shame list’ (!) op ynternet!

  29. pyt febrewaris 21, 16:43

    Sels myn perfoarst net literêre pake brûkte se net, dat ik tink dat se ek yn ‘e sprutsene taal net ta de noarm hearden.

  30. Henk febrewaris 21, 17:12

    Hoecht net, Pyt, sa’t ik sei: sokke listen binne der al lang. De learmaterialen op myn website behannelje de measte fan ‘e wurden dy’tst neamst, krekt lykas de materialen fan de Afûk en Cedin. Likegoed, de taalnoarm fan trije persoanen út foarige generaasjes – net iens direkt tagonklik, mar yndirekt fia de per definysje net botte betroubere oantinkens fan bern en bernsbern, jout net in betrouber byld fan de taalnoarm sa’t dy fyftich of hûndert jier lyn yn de Fryske taalmienskip bestie. As wy sjogge nei wat yn wurdboeken en teksten foarkomt of as wy nei dialektopnamen harkje dy’t út ‘e jierren 60 stamje, dan kinne wy net oars as konkludearje dat guon fan ‘e wurden dy’t wy no yn skriuwtaal mije, yn it ferline sûnder erch brûkt waarden.

    Dat is trouwens foar elkenien nei te gean. It WFT stiet online, de taaldatabank ek, it wurdboek fan Gysbert Japiks syn Frysk ek, lykas Waling Dykstra syn wurdboek en de âlde dialektopnamen fan it Meertens. Alde grammatika’s en wurdboeken binne noch frij maklik by antikwariaten te besetten.

    Der is yn it ferline ek wol direkt skreaun oer de aksetabelens fan guon fan ‘e neamde wurden. Tamminga hat bygelyks yn Op ‘e taelhelling II noch in pear sinnen wijd oan “weinich”. It boek is ferskynd yn 1973 en befettet in bondeling fan krantecolumns út ‘e jierren dêrfoar. Hy skriuwt: “De foarm ‘weinich’ dy’t ûnder it folk en ek by âldere skriuwers wol foarkomt, lyk as yn it sprektwurd ‘In bult yn ‘e bek en weinich yn ‘e sek’, wurdt yn ús wurdboeken skoudere, grif om’t er as in hollânisme oanfield wurdt.”

Sjoch opmerkingen

Skriuw in reaksje

Jo mailadres wurdt net sichtber foar oare besikers fan dit webstee.
As der in stjerke by in hokje stiet, moatte jo dêr wat ynfiere.*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.